Priorytety

European Language Label jest przyznawany innowacyjnym projektom w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych

Priorytety europejskie dotyczące nagród European Language Label (Europejski znak innowacyjności w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych) na lata 2021-2022 

Nowe priorytety europejskie dot. nagród European Language Label na lata 2021-2022 odzwierciedlają priorytety polityki Komisji Europejskiej. Zapewniają możliwości pokazania, w jaki sposób nauka języków obcych może wiązać się z ważnymi wyzwaniami naszych czasów i przyczynić się do powstania transgranicznych rozwiązań opartych na zrozumieniu i komunikacji.

Nowy Komunikat w sprawie utworzenia Europejskiego Obszaru Edukacji opublikowany
30 września 2020 r. nawiązuje do struktur ramowych kształcenia i szkolenia po 2020 r. Zarówno Zalecenie Rady Unii Europejskiej  w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych[1] przyjęte w 2019 r., jak i Zalecenie Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie[2] przyjęte w 2018 r. stanowią część tych struktur ramowych, a zatem należy je traktować jako wytyczne i ramy odniesienia. Poniższe priorytety odzwierciedlają ogólne cele i działania zaproponowane w ramach Europejskiego Obszaru Edukacji.

W latach 2021-2022 Europejski znak innowacyjności w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych będzie przyznawany projektom reprezentującym wszystkie dziedziny kształcenia i szkolenia, które promują co najmniej jeden z priorytetów europejskich wymienionych poniżej. Priorytety europejskie mogą być uzupełnione o priorytety krajowe.

1.    Wzmacnianie procesów uczenia się języków poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) oraz mediów cyfrowych

W zaleceniu Rady w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych podkreśla się znaczenie narzędzi cyfrowych do nauki języków obcych i doskonalenia zawodowego kadry dydaktycznej w dziedzinie nauki języka, takich jak masowe otwarte kursy online, a także eTwinning i Teacher Academy w ramach platformy School Education Gateway.

Potencjał narzędzi cyfrowych mógłby zostać w pełni wykorzystany w celu poprawy uczenia się języków, ich nauczania i oceny z perspektywy uczenia się przez całe życie. Technologia może w znacznym stopniu wspierać poszerzanie oferty językowej, stwarzać możliwości kontaktu z językiem i być bardzo przydatna do wspierania tych języków, których nie naucza się w szkołach. Rozwój myślenia krytycznego i umiejętności korzystania z mediów oraz odpowiednie i bezpieczne stosowanie technologii mogą być istotnym elementem uczenia się w tym kontekście.

Należy zbadać nowe sposoby uczenia się w społeczeństwie, które staje się coraz bardziej mobilne i cyfrowe. Znaczenie tej kwestii dodatkowo uwypuklił kryzys związany z pandemią COVID-19 z 2020 r., który sprawił, że szkoły, w tym placówki w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego, oraz inne organizacje oświatowe na całym świecie muszą polegać na cyfrowych metodach nauczania w znacznie większym stopniu niż dotychczas. W następstwie doświadczeń zdobytych podczas pandemii, nauczanie mieszane prawdopodobnie będzie nadal uwzględniane w praktykach nauczania w znacznie większym stopniu niż dotychczas. Nauczyciele języków obcych często mają przewagę nad nauczycielami innych przedmiotów, jeśli chodzi o doświadczenie w korzystaniu z zasobów internetowych[3]. Rozwój technologii cyfrowych pozwala na naukę i używanie w praktyce większej liczby języków poza klasą i programami nauczania. Obecne procedury oceny nie odzwierciedlają w pełni tych zmian.

Zintegrowane kształcenie przedmiotowo-językowe (tj. nauczanie przedmiotów poprzez język obcy) oraz narzędzia cyfrowe i internetowe do nauki języka okazały się skuteczne w nauczaniu różnych kategorii osób uczących się. Nauczyciele języków w całej Europie mogliby czerpać korzyści z ciągłego doskonalenia zawodowego, zarówno poprzez aktualizowanie swoich kompetencji cyfrowych, jak i uczenie się, w jaki sposób mogą najlepiej wesprzeć swoją praktykę nauczania dzięki wykorzystaniu różnych metodyk i nowych technologii. Mógłby im w tym pomóc spis otwartych zasobów edukacyjnych uwzględniający prace Rady Europy.

2.    Nauka języków obcych i promowanie równości, spójności społecznej oraz aktywnego obywatelstwa

Promowanie równości, spójności społecznej i aktywnego obywatelstwa jest jednym z celów strategicznych współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia na poziomie UE. Sukces szkolny dla wszystkich jest częścią wizji przyszłości edukacji, która będzie przyświecać pracom na rzecz rozwoju Europejskiego Obszaru Edukacji. Wiąże się to ze wspieraniem dzieci wielojęzycznych w taki sposób, by znajomość języków innych niż język nauczania była traktowana jako atut, a nie jako deficyt.

Nagrodzone projekty powinny badać, w jaki sposób nauka języków obcych może,
z perspektywy uczenia się przez całe życie, wspierać aktywne obywatelstwo i etykę, sprzyjać rozwojowi kompetencji społecznych i międzykulturowych, myślenia krytycznego
i umiejętności korzystania z mediów. Na przykład projekty, które mogą otrzymać znak innowacyjności powinny oferować możliwości udziału w życiu demokratycznym, zaangażowania społecznego i obywatelskiego poprzez uczenie się formalne lub pozaformalne na wszystkich etapach procesu uczenia się przez całe życie. Nacisk powinien zostać też położony na podnoszenie świadomości i zrozumienie kontekstu Unii Europejskiej, zwłaszcza w odniesieniu do wspólnych wartości UE, zasad jedności i różnorodności,
jak również na omawianie dziedzictwa społecznego, kulturowego i historycznego.

Priorytet ten może zostać włączony do projektów promujących świadomość językową
w szkołach i placówkach kształcenia zawodowego, zgodnie z definicją zawartą w załączniku do zalecenia Rady z 2019 r. w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych. Kompetencje w zakresie języka nauczania oraz innych języków mają zasadnicze znaczenie dla uczestnictwa w życiu demokratycznym oraz dla zaangażowania społecznego i obywatelskiego. Różnorodność kulturowa i językowa w szkołach
oraz w społeczeństwie może przyczynić się do stworzenia interesującego i dynamicznego środowiska uczenia się, w którym wiele różnych języków może rozkwitać i wzbogacać wymianę opinii i dynamiczną debatę. Więcej informacji na ten temat można znaleźć
w wynikach eksperymentalnego projektu LISTIAC (Linguistically Sensitive Teaching in All Classrooms)[4] i powiązanych projektów współfinansowanych przez Europejskie Centrum Języków Nowożytnych[5].

3.    Doskonalenie zawodowe nauczycieli języków obcych

Dla Europejskiego Obszaru Edukacji wyznaczono ambitne cele, aby mobilność stała się rzeczywistością dla wszystkich oraz, aby promować innowacyjne systemy edukacji sprzyjające włączaniu. Nauczyciele – ich kształcenie i doskonalenie zawodowe przez cały okres kariery – mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych celów.

Mobilność międzynarodowa przyczynia się do rozwoju kompetencji nauczycieli i przyszłych nauczycieli oraz do atrakcyjności zawodu nauczyciela. Nauczyciele również odgrywają kluczową rolę w internacjonalizacji szkół. Mobilność i współpraca z placówkami w innych krajach może zapewnić im motywację, kontakty i międzynarodowe doświadczenie potrzebne do urzeczywistnienia Europejskiego Obszaru Edukacji w szkołach europejskich.

Projekty, którym zostanie przyznany Europejski znak innowacyjności mogą się do tego przyczynić, na przykład dzięki skupieniu się na następujących obszarach:

  • praktyki, które wpływają na zwiększenie mobilności nauczycieli języków obcych. Międzynarodowa mobilność przyszłych nauczycieli w trakcie ich kształcenia nie jest zbyt powszechna, a jej intensywność różni się znacznie w poszczególnych krajach. Konsultacyjna grupa robocza, w której skład wchodzą przedstawiciele Narodowych Agencji programu Erasmus+, nadal widziała istotne przeszkody dla mobilności nauczycieli na przełomie 2019 i 2020 r.;
  • zrzeszanie instytucji zajmujących się kształceniem nauczycieli oraz organizatorów doskonalenia zawodowego, którzy zajmują się takimi zagadnieniami, jak: efektywne wykorzystanie narzędzi cyfrowych i uczenia się online, edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju, nauczanie w klasach wielojęzycznych, oraz jak stworzyć szkołę włączającą;
  • sposoby podnoszenia kompetencji i zwiększania szans zawodowych nauczycieli języków obcych, różnicowania możliwości rozwoju zawodowego oraz ułatwiania formalnego uznawania różnych form doskonalenia zawodowego, w tym kompetencji nabytych w innych kontekstach lub za granicą.

[1] https://ec.europa.eu/education/education-in-the-eu/council-recommendation-improving- teaching-and-learning-languages_en

[2] https://ec.europa.eu/education/education-in-the-eu/council-recommendation-on-key- competences-for-lifelong-learning_en

[3] https://oecdedutoday.com/coronavirus-foreign-language-teachers/

[4] Strona internetowa projektu LISTIAC http://listiac.org/

[5] https://www.ecml.at/ – na przykład tematy Edukacja różnojęzyczna i międzykulturowa lub Wspieranie klas wielojęzycznych

Priorytety krajowe na rok 2021

ustalone przez krajowe jury konkursu

Środowisko, w którym żyjemy

Język a relacje międzyludzkie

Język i kultura

W projektach nauczania języków proponowanych do nagrody European Language Label powinno uwzględniać się aspekt rozwiązywania wyżej wymienionych wyzwań oraz sposoby wykorzystania nowych inicjatyw, innowacyjnych metod nauczania i nowych technologii do usprawnienia procesu uczenia młodzieży języków obcych, do tworzenia lepszych i bardziej sprzyjających włączeniu społecznemu szkół, a także do lepszego motywowania mieszkańców regionów przygranicznych do nauki języka sąsiadów. W proponowane projekty mogą być zaangażowani różnorodni partnerzy, od szkół i podmiotów prowadzących kształcenie i szkolenie zawodowe, do władz regionalnych, lokalnych oraz gminnych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, mediów i ośrodków kultury, czy muzeów.