Priorytety europejskie i krajowe

EUROPEAN LANGUAGE LABEL JEST PRZYZNAWANY INNOWACYJNYM PROJEKTOM W DZIEDZINIE NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH

PRIORYTETY EUROPEJSKIE DOTYCZĄCE NAGRÓD EUROPEAN LANGUAGE LABEL (EUROPEJSKI ZNAK INNOWACYJNOŚCI W DZIEDZINIE NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ JĘZYKÓW OBCYCH) NA LATA 2021-2022 

Nowe priorytety europejskie dot. nagród European Language Label na lata 2021-2022 odzwierciedlają priorytety polityki Komisji Europejskiej. Zapewniają możliwości pokazania, w jaki sposób nauka języków obcych może wiązać się z ważnymi wyzwaniami naszych czasów i przyczynić się do powstania transgranicznych rozwiązań opartych na zrozumieniu i komunikacji.

Nowy Komunikat w sprawie utworzenia Europejskiego Obszaru Edukacji opublikowany 30 września 2020 r. nawiązuje do struktur ramowych kształcenia i szkolenia po 2020 r. Zarówno Zalecenie Rady Unii Europejskiej w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych przyjęte w 2019 r., jak i Zalecenie Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie przyjęte w 2018 r. stanowią część tych struktur ramowych, a zatem należy je traktować jako wytyczne i ramy odniesienia. Poniższe priorytety odzwierciedlają ogólne cele i działania zaproponowane w ramach Europejskiego Obszaru Edukacji.

W latach 2021-2022 Europejski znak innowacyjności w dziedzinie nauczania i uczenia się języków obcych będzie przyznawany projektom reprezentującym wszystkie dziedziny kształcenia i szkolenia, które promują co najmniej jeden z priorytetów europejskich wymienionych poniżej. Priorytety europejskie mogą być uzupełnione o priorytety krajowe.

1. WZMACNIANIE PROCESÓW UCZENIA SIĘ JĘZYKÓW POPRZEZ WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII INFORMACYJNYCH I KOMUNIKACYJNYCH (TIK) ORAZ MEDIÓW CYFROWYCH

W zaleceniu Rady w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych podkreśla się znaczenie narzędzi cyfrowych do nauki języków obcych i doskonalenia zawodowego kadry dydaktycznej w dziedzinie nauki języka, takich jak masowe otwarte kursy online, a także eTwinning i Teacher Academy w ramach platformy School Education Gateway.

Potencjał narzędzi cyfrowych mógłby zostać w pełni wykorzystany w celu poprawy uczenia się języków, ich nauczania i oceny z perspektywy uczenia się przez całe życie. Technologia może w znacznym stopniu wspierać poszerzanie oferty językowej, stwarzać możliwości kontaktu z językiem i być bardzo przydatna do wspierania tych języków, których nie naucza się w szkołach. Rozwój myślenia krytycznego i umiejętności korzystania z mediów oraz odpowiednie i bezpieczne stosowanie technologii mogą być istotnym elementem uczenia się w tym kontekście.

Należy zbadać nowe sposoby uczenia się w społeczeństwie, które staje się coraz bardziej mobilne i cyfrowe. Znaczenie tej kwestii dodatkowo uwypuklił kryzys związany z pandemią COVID-19 z 2020 r., który sprawił, że szkoły, w tym placówki w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego, oraz inne organizacje oświatowe na całym świecie muszą polegać na cyfrowych metodach nauczania w znacznie większym stopniu niż dotychczas. W następstwie doświadczeń zdobytych podczas pandemii, nauczanie mieszane prawdopodobnie będzie nadal uwzględniane w praktykach nauczania w znacznie większym stopniu niż dotychczas. Nauczyciele języków obcych często mają przewagę nad nauczycielami innych przedmiotów, jeśli chodzi o doświadczenie w korzystaniu z zasobów internetowych [link]. Rozwój technologii cyfrowych pozwala na naukę i używanie w praktyce większej liczby języków poza klasą i programami nauczania. Obecne procedury oceny nie odzwierciedlają w pełni tych zmian.

Zintegrowane kształcenie przedmiotowo-językowe (tj. nauczanie przedmiotów poprzez język obcy) oraz narzędzia cyfrowe i internetowe do nauki języka okazały się skuteczne w nauczaniu różnych kategorii osób uczących się. Nauczyciele języków w całej Europie mogliby czerpać korzyści z ciągłego doskonalenia zawodowego, zarówno poprzez aktualizowanie swoich kompetencji cyfrowych, jak i uczenie się, w jaki sposób mogą najlepiej wesprzeć swoją praktykę nauczania dzięki wykorzystaniu różnych metodyk i nowych technologii. Mógłby im w tym pomóc spis otwartych zasobów edukacyjnych uwzględniający prace Rady Europy.

2. NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH I PROMOWANIE RÓWNOŚCI, SPÓJNOŚCI SPOŁECZNEJ ORAZ AKTYWNEGO OBYWATELSTWA

Promowanie równości, spójności społecznej i aktywnego obywatelstwa jest jednym z celów strategicznych współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia na poziomie UE. Sukces szkolny dla wszystkich jest częścią wizji przyszłości edukacji, która będzie przyświecać pracom na rzecz rozwoju Europejskiego Obszaru Edukacji. Wiąże się to ze wspieraniem dzieci wielojęzycznych w taki sposób, by znajomość języków innych niż język nauczania była traktowana jako atut, a nie jako deficyt.

Nagrodzone projekty powinny badać, w jaki sposób nauka języków obcych może, z perspektywy uczenia się przez całe życie, wspierać aktywne obywatelstwo i etykę, sprzyjać rozwojowi kompetencji społecznych i międzykulturowych, myślenia krytycznego i umiejętności korzystania z mediów. Na przykład projekty, które mogą otrzymać znak innowacyjności powinny oferować możliwości udziału w życiu demokratycznym, zaangażowania społecznego i obywatelskiego poprzez uczenie się formalne lub pozaformalne na wszystkich etapach procesu uczenia się przez całe życie. Nacisk powinien zostać też położony na podnoszenie świadomości i zrozumienie kontekstu Unii Europejskiej, zwłaszcza w odniesieniu do wspólnych wartości UE, zasad jedności i różnorodności, jak również na omawianie dziedzictwa społecznego, kulturowego i historycznego.

Priorytet ten może zostać włączony do projektów promujących świadomość językową w szkołach i placówkach kształcenia zawodowego, zgodnie z definicją zawartą w załączniku do zalecenia Rady z 2019 r. w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków obcych. Kompetencje w zakresie języka nauczania oraz innych języków mają zasadnicze znaczenie dla uczestnictwa w życiu demokratycznym oraz dla zaangażowania społecznego i obywatelskiego. Różnorodność kulturowa i językowa w szkołach oraz w społeczeństwie może przyczynić się do stworzenia interesującego i dynamicznego środowiska uczenia się, w którym wiele różnych języków może rozkwitać i wzbogacać wymianę opinii i dynamiczną debatę. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w wynikach eksperymentalnego projektu LISTIAC (Linguistically Sensitive Teaching in All Classrooms) i powiązanych projektów współfinansowanych przez Europejskie Centrum Języków Nowożytnych (na przykład tematy Edukacja różnojęzyczna i międzykulturowa lub Wspieranie klas wielojęzycznych).

3. DOSKONALENIE ZAWODOWE NAUCZYCIELI JĘZYKÓW OBCYCH

Dla Europejskiego Obszaru Edukacji wyznaczono ambitne cele, aby mobilność stała się rzeczywistością dla wszystkich oraz, aby promować innowacyjne systemy edukacji sprzyjające włączaniu. Nauczyciele – ich kształcenie i doskonalenie zawodowe przez cały okres kariery – mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tych celów.

Mobilność międzynarodowa przyczynia się do rozwoju kompetencji nauczycieli i przyszłych nauczycieli oraz do atrakcyjności zawodu nauczyciela. Nauczyciele również odgrywają kluczową rolę w internacjonalizacji szkół. Mobilność i współpraca z placówkami w innych krajach może zapewnić im motywację, kontakty i międzynarodowe doświadczenie potrzebne do urzeczywistnienia Europejskiego Obszaru Edukacji w szkołach europejskich.

Projekty, którym zostanie przyznany Europejski znak innowacyjności mogą się do tego przyczynić, na przykład dzięki skupieniu się na następujących obszarach:

  • praktyki, które wpływają na zwiększenie mobilności nauczycieli języków obcych. Międzynarodowa mobilność przyszłych nauczycieli w trakcie ich kształcenia nie jest zbyt powszechna, a jej intensywność różni się znacznie w poszczególnych krajach. Konsultacyjna grupa robocza, w której skład wchodzą przedstawiciele Narodowych Agencji programu Erasmus+, nadal widziała istotne przeszkody dla mobilności nauczycieli na przełomie 2019 i 2020 r.;
  • zrzeszanie instytucji zajmujących się kształceniem nauczycieli oraz organizatorów doskonalenia zawodowego, którzy zajmują się takimi zagadnieniami, jak: efektywne wykorzystanie narzędzi cyfrowych i uczenia się online, edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju, nauczanie w klasach wielojęzycznych, oraz jak stworzyć szkołę włączającą;
  • sposoby podnoszenia kompetencji i zwiększania szans zawodowych nauczycieli języków obcych, różnicowania możliwości rozwoju zawodowego oraz ułatwiania formalnego uznawania różnych form doskonalenia zawodowego, w tym kompetencji nabytych w innych kontekstach lub za granicą.

 

PRIORYTETY KRAJOWE NA ROK 2021

ustalone przez krajowe jury konkursu

Środowisko, w którym żyjemy
Język a relacje międzyludzkie
Język i kultura

W projektach nauczania języków proponowanych do nagrody European Language Label powinno uwzględniać się aspekt rozwiązywania wyżej wymienionych wyzwań oraz sposoby wykorzystania nowych inicjatyw, innowacyjnych metod nauczania i nowych technologii do usprawnienia procesu uczenia młodzieży języków obcych, do tworzenia lepszych i bardziej sprzyjających włączeniu społecznemu szkół, a także do lepszego motywowania mieszkańców regionów przygranicznych do nauki języka sąsiadów. W proponowane projekty mogą być zaangażowani różnorodni partnerzy, od szkół i podmiotów prowadzących kształcenie i szkolenie zawodowe, do władz regionalnych, lokalnych oraz gminnych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, mediów i ośrodków kultury, czy muzeów.